تغيير استراتژي «توتال» و «بي پي» همزمان با رشد قيمت طلاي سياه رقم خورد :

بريتيش پتروليوم ديگر شرکت نفتي اروپايي بود که اوايل هفته، با يک سرمايه گذاري يک ميليارد دلاري، همکاري خود را با شرکت آمريکايي کاسمس به منظور توسعه ميدان هاي گازي در موريتاني و سنگال آغاز کرد. بي پي همچنين با پرداخت ۴/ ۲ ميليارد دلار به ابوظبي، صاحب ۱۰ درصد از سهام يکي از بزرگ ترين ميدان هاي نفتي در خشکي امارات متحده عربي شد. از نگاه کارشناسان اين دو معامله در آستانه آغاز سال ۲۰۱۷ تبديل به نشانه هايي روشن از بازگشت اعتماد سرمايه گذاران به بخش نفت و گاز شده اند؛ اعتمادي که با پشتوانه نفت ۵۵ دلاري به دست آمده است. درست يک سال پيش از اين و در ماه هاي ژانويه و فوريه ۲۰۱۶، قيمت نفت به کف ۱۲ ساله خود رسيد اما به لطف تصميم اوپک براي کاهش توليد نفت، روند نزولي قيمت ها مسير رشد در پيش گرفت تا همزمان با آغاز سال ۲۰۱۷، روند کاهشي سرمايه گذاري در صنعت نفت و گاز نيز متوقف شود. به اين ترتيب بعد از دو سال کاهش هزينه سنگين در شرکت هاي بزرگ انرژي، مديران و تحليلگران نفتي عقيده دارند ترکيبي از کاهش هزينه هاي توليد نفت و قيمت هاي بالاتر باعث شده است برخي از شرکت ها خود را براي بازگشت به عرصه سرمايه گذاري آماده کنند.

۲۰۱۷، سال بازگشت غول ها
پس از دو سال سخت از ريزش قيمت نفت، شرکت هاي بزرگ نفتي با نگاه به توافق اوپک سال ۲۰۱۷ را سال بازيابي خود ارزيابي مي کنند. به گزارش بلومبرگ، شرکت هاي بزرگ نفتي مانند اکسون موبيل و رويال داچ شل، در آستانه سال جديد ميلادي و در پي رشد ۲۷ درصدي قيمت نفت خام برنت، روي هم رفته با رشد ۴۹۰ ميليارد دلاري ارزش سهام خود در بازار همراه بودند که بيشترين ميزان رشد در ۶ سال گذشته ارزيابي مي شود. اين رشد در حالي براي اين دو شرکت رقم خورده است که کاهش قيمت نفت باعث زيان ۸۵۰ ميليارد دلاري اين دو شرکت در سال ۲۰۱۵ و زيان ۷۲۰ ميليارد دلاري در سال ۲۰۱۴ شده بود. در واقع بعد از جلسه ۳۰ نوامبر کشورهاي عضو اوپک و توافق براي کاهش توليد ۲/ ۱ ميليون بشکه اي در روز، روزنه اي از اميد براي شرکت هاي بزرگ نفتي که در بدهي و زيان غرق بودند، گشوده شد. به اين ترتيب توافق کشورهاي اوپک و غيراوپک براي کاهش حدودا ۸/ ۱ ميليون بشکه اي توليد در روز به عنوان يکي از مهم ترين اتفاقات نفتي در سال ۲۰۱۶، تبديل به مانعي براي ضعيف تر شدن شرکت هاي بزرگ و همچنين شرکت هاي خدمات نفتي شد. درپي اين اتفاق شاخص جهاني نفت و گاز بلومبرگ از ۵۸ شرکت نفتي با رشدي ۱۲ درصدي در اواخر سال ۲۰۱۶ همراه بود که بيشترين ميزان رشد از سال ۲۰۰۹ به اين سو به شمار مي رود. اکسون موبيل، شل، شورون، توتال و بي پي از جمله شرکت هايي بوده اند که بعد از تقويت قيمت نفت با رشد ارزش سهام همراه بوده اند. بر اين اساس پيش بيني ها حاکي از آن است که شرکت هاي بزرگ نفتي، دومين بازيگران عرصه سرمايه گذاري در سال ۲۰۱۷ خواهند بود.

تغيير رويکرد به افزايش سرمايه گذاري
آن طور که موسسه انرژي وودمکنزي گزارش مي دهد، شرکت توتال با کاهش قيمت نفت، نقطه سر به سر هزينه هاي خود را براي رسيدن به يک سطح پايدار کاهش داد. با اين حال اين شرکت در حال حاضر استراتژي خود را به سمت توسعه کسب و کار آن هم به شکلي تهاجمي تغيير داده است. بي پي نيز پس از سال ها در حال تغيير رويه است. اين شرکت بريتانيايي که بعد از سال ۲۰۱۰ مجبور به پرداخت هزينه هايي سنگين براي پاسخگويي به بدهي هاي خود بود، ماه گذشته و پيش از ورود به آمريکا و ابوظبي، فاز دوم يک ميدان نفتي در مکزيک را با سرمايه اي ۹ ميليارد دلاري آغاز کرد و ۱۰ درصد از سهام ميدان گازي «ظهر» در مصر را نيز با پرداخت ۳۷۵ ميليون دلار به اني ايتاليا از آن خود کرد.
اما با وجود چرخشي که در سياست هاي شرکت هاي بزرگ نفتي ايجاد شده است، تحليلگران عقيده دارند هرگونه بهبود گسترده تر در افزايش سرمايه گذاري، مالکيت و ادغام به صورت تدريجي و با محافظه کاري شرکت هاي بزرگ نفتي رقم خواهد خورد. کارشناسان با اشاره به اين نکته که بازگشتي براي قيمت نفت به نقطه ۱۰۰ دلار بر هر بشکه وجود ندارد؛ عقيده دارند بازار نفت به تمرکز روي توانايي شرکت هاي نفتي براي پوشش سود سهام و هزينه هاي سرمايه گذاري در محدوده ۶۰دلار در هر بشکه و کمتر ادامه خواهد داد. به هر ترتيب معاملات اخير توتال و بي پي نشان مي دهد شرکت هاي بزرگ نفتي از اين پس از چه روشي براي آشتي با سرمايه گذاري و حفظ ارتباط خود با نظم جديد بازار نفت استفاده خواهند کرد. براي مثال بي پي براي ورود به ابوظبي، کم هزينه بودن ميدان نفتي در اين منطقه را مد نظر قرار داده است. ورود به پروژه خليج مکزيک نيز تنها زماني از سوي اين غول نفتي بريتانيايي مورد موافقت قرار گرفت که هزينه هاي آن برابر با نيمي از برآورد اوليه که ۲۰ ميليارد دلار بود، کاهش يافت.
همچنين توتال نيز براي ورود به پروژه هاي نفتي برزيل جذابيت هايي مانند کم هزينه بودن و عمر طولاني ميدان هاي نفتي اين کشور را مد نظر قرار داده است. شرکت دولتي نفت برزيل، براي پرداخت بدهي ۱۲۳ ميليارد دلاري خود که بزرگ ترين بدهي نفتي در صنعت نفت به شمار مي رود، قصد دارد در سال جديد ميلادي ۱/ ۱۵ ميليارد و تا دو سال آينده نيز ۵/ ۱۹ ميليارد دلار از دارايي هاي خود را به فروش برساند، تصميمي که با رشد قيمت نفت منجر به فروش اين دارايي ها و کوچک تر شدن اين شرکت دولتي از يک سو و رشد شرکت هاي سرمايه گذار از سوي ديگر خواهد شد. به اين ترتيب با توجه به اميدواري نسبت به اجراي توافق اوپک و باقي ماندن قيمت نفت بالاي ۵۵ دلار در هر بشکه در سال ۲۰۱۷، نشانه هاي بازگشت شرکت هاي بزرگ نفتي به عرصه سرمايه گذاري در حوزه نفت و گاز بعد از دو سال بروز پيدا کرده است. با اين حال بايد ديد الگوي توتال و بي پي و پيشدستي آنان براي ورود به مناطقي که نفت ارزان توليد مي کنند، چه زماني ديگر شرکت هاي نفتي را براي ورود به عرصه سرمايه گذاري ترغيب خواهد کرد؟
طرح کاهش توليد نفت کشورهاي عضو و غيرعضو اوپک با آغاز ژانويه ۲۰۱۷ و طبق توافق اين کشورها، عملابايد از روز گذشته شروع مي شد. هرچند نتايج اجراي اين طرح با چند ماه تاخير مشخص خواهد شد، با وجود اين باقي ماندن قيمت نفت بالاي ۵۵ دلار بر هر بشکه و خوش بيني به آينده بازار طلاي سياه باعث شد تا بزرگ ترين شرکت هاي نفتي دنيا در چند روز باقي مانده به پايان سال ۲۰۱۶، دغدغه ورود به پروژه هاي جديد نفتي و گازي باشد. بر اين اساس در حالي که «دنياي اقتصاد» پيش از اين در گزارشي (چرخش سرمايه گذاران نفتي؟ چاپ شده در تاريخ ۲۲/ ۰۹/ ۹۵) با اشاره به چهار نشانه از آغاز به کار پروژه هاي استخراج نفت، سيگنال هاي بازگشت غول هاي نفتي به عرصه سرمايه گذاري را در سال ۲۰۱۷ بررسي کرده بود؛ جديدترين گزارش ها از افزايش سرمايه گذاري دو غول نفتي فرانسوي و بريتانيايي در پروژه هاي نفت و گاز آن هم در آخرين روزهاي سال ۲۰۱۶ حکايت دارد. به اين ترتيب پيش بيني آژانس بين المللي انرژي نسبت به ادامه روند کاهش سرمايه گذاري در صنعت نفت و گاز در سال ۲۰۱۷ و براي سومين سال متوالي، در روزهاي باقي مانده به آغاز اين سال محقق نشد.
به گزارش فايننشال تايمز، آخرين روزهاي باقي مانده تا کريسمس ۲۰۱۷ تنها زماني براي رقابت خريداران در حراجي هاي آخر سال نبوده و دو شرکت بزرگ نفتي اروپايي نيز در اين روزها مشغول رقابت براي رقم زدن يک سرمايه گذاري ۶ ميليارد دلاري بوده اند. بر اساس گزارش هاي موجود، توتال فرانسه در هفته گذشته سهام دو ميدان نفتي را از پتروبراس برزيل به عنوان بخشي از يک معامله ۲/ ۲ ميليارد دلاري خريداري کرد. اين قرارداد همچنين شامل همکاري توتال در يک پايانه گازي و بخش هاي نيروگاهي نيز مي شود. اما يک روز پيش از ورود توتال به برزيل، اين شرکت بين المللي نفتي ۲۰۷ ميليون دلار براي خريد بخشي از سهام يک شرکت در آمريکا نيز پرداخته بود. به اين ترتيب توتال با حضور در اين شرکت آمريکايي در طرح توسعه يک پايانه انتقال گاز طبيعي در لوئيزيانا که قصد صادرات گاز شيل از شمال آمريکا را دارد مشارکت خواهد کرد.