نفت نروژ به سبد قيمتي نفت اضافه شد

غافلگيري آمريكايي براي شاخص هاي نفتي
نفت نروژ به سبد قيمتي نفت اضافه شد

دنياي اقتصاد: با گسترش بازار صادراتي نفت خام آمريکا، موقعيت نفت شاخص برنت که سال ها به عنوان معيار قيمت گذاري بر انواع نفت ديگر شناخته مي شد، در خطر است و بيم آن مي رود در سال هاي آتي با افزايش صادرات نفت خام آمريکا، برنت جايگاه خود را به عنوان يک شاخص قيمت گذاري بر نفت خام براي هميشه به WTI(نفت خام آمريکا) واگذار کند. اين نگراني براي مديران بازار نفت لندن(ICE) و مديران موسسه قيمت گذاري پلاتس به حدي است که محور اصلي بحث ها در آخرين همايش پلاتس که به مناسبت هفته جهاني نفت روز دوشنبه در لندن برگزار شد، به اين موضوع اختصاص يافت. مديران پلاتس و آي سي ايي(ICE) به معامله گران خبر دادند که براي جلوگيري از وقوع اين اتفاق نفت خام جديدي به نام «ترول» به ترکيب سبد نفتي برنت از ژانويه 2018 افزوده خواهد شد. نفت ترول هرچند در درياي شمال استخراج مي شود، اما به گفته مديران آي سي ايي ممکن است براي جلوگيري از کاهش توليد نفت برنت، در سال هاي آتي انواع ديگري از نفت که در خارج از محدوده درياي شمال استخراج مي شود به ترکيب سبد نفتي برنت افزوده شود. اين خبر هرچند نگراني معامله گران حاضر در همايش پلاتس از پيامدهاي افزايش ترکيب هاي جديد به سبد نفتي برنت را به دنبال داشت، اما انتشار خبري که نشان از افزايش صادرات نفت آمريکا به چين مي داد نشان داد که اقدامات و دور انديشي هاي مديران پلاتس و آي سي ايي بيراه نيست و احتمال اينکه گستره بازار صادراتي نفت خام آمريکا به زودي بيش از نفت برنت شود، بسيار است. از سويي احتمالافرآيند افزايش بازارهاي صادراتي نفت خام آمريکا با روي کار آمدن دونالد ترامپ به عنوان رئيس جمهوري اين کشور سرعت بيشتري بگيرد.

ترول ترکيب جديد سبد نفتي برنت
ترکيب شيميايي نفت شاخص بين المللي برنت که روزانه ميليون ها بشکه نفت بر اساس آن قيمت گذاري مي شود، بعد از يک دهه با اضافه شدن نوع جديدي نفت به آن از ژانويه سال آينده تغيير مي کند. استات اويل، بزرگ ترين شرکت نفتي نروژ، روز دوشنبه در همايش بين المللي پلاتس که در لندن برگزار شد، اعلام کرد که از اول ژانويه 2018 نفت خام نروژي ترول(Troll) که سال گذشته به توليد بيش از 200هزار بشکه رسيد، به نمرات موجود نفت شاخص برنت اضافه خواهد شد. شاخص برنت تعريف شده از سوي موسسه پلاتس (Dated Brent) که ترکيبي از چهار نوع نفت خام توليد شده در درياي شمال است، روزانه از سوي بسياري توليدکنندگان نفت براي قيمت گذاري نفت خام استفاده مي شود. با اضافه شدن نفت جديد ترول به ترکيب نفت برنت، 20 درصد به توليد نفت برنت که در حال حاضر حدود يک ميليون بشکه در روز (حدود يک درصد از عرضه جهاني نفت) است، اضافه شده و از سويي موقعيت شرکت نروژي استات اويل تقويت و موقعيت شرکت رويال داچ شل که تا کنون بيشترين سهم را از توليد نفت برنت داشت، تضعيف خواهد شد. به گزارش خبر گزاري رويترز، آخرين بار در سال 2007 پلاتس با اضافه کردن نفت اکوفيسک (Ekofisk) ترکيب نفت برنت را تغيير داده بود، در واقع 10 سال از آخرين باري که ترکيب نفت برنت تغيير مي کند، گذشته است. پيش از آن نيز در سال 2002 با اضافه شدن دو نوع نفت Oseberg و Fortiesترکيب نفت برنت تغيير کرد. از سال 2000 توليد نفت برنت در مسير کاهشي قرار گرفت و از آن سال با افزودن انواع ديگر نفت توليدي در درياي شمال سعي در جبران کاهش توليد برنت شد.
روزنامه فايننشال تايمز در گزارشي اعلام کرد هر چند در حال حاضر قيمت نقدي نفت برنت درياي شمال که ازسوي آژانس قيمت گذاري نفت پلاتس(The Oil Pricing Agency Of Platts) تعيين مي شود، مبناي قيمت گذاري دوسوم نفت هاي جهان از جمله نفت اوپک است و همچنين نوسانات قيمتي اين نوع نفت ميلياردها دلار بر انواع معاملات نفتي جهان اعم از آتي، اختيار خريد يا فروش(options) و انواع ديگر اثر مي گذارد، اما برنت به تدريج در حال از دست دادن جايگاه خود است. بر اساس اين گزارش، ديو ارنسبرگر، رئيس بخش قيمت گذاري انرژي پلاتس در همايش روز دوشنبه اعلام کرده است: «در حال حاضر قيمت نفت برنت به عنوان يک قيمت پايه خوب کار مي کند اما ما بايد اين جايگاه را حفظ کنيم. » به گفته وي، موسسه پلاتس نگران 10 سال آينده و از دست رفتن جايگاه برنت در سال هاي آتي است.
به گزارش فايننشال تايمز، نگراني مديران پلاتس به افزايش عرضه نفت خام آمريکا در بازارهاي جهاني باز مي گردد. در حال حاضر و به دنبال لغو قانون منع صادرات نفت خام در آمريکا، صادرات نفت اين کشور به سرعت در حال افزايش است و بيم اين مي رود که با رفع کامل موانع صادرات نفت خام آمريکا جايگاه نفت برنت به عنوان يک قيمت پايه بين المللي از دست رفته و وست تگزاس اينترمديت(WTI) جايگاه برنت را در معاملات بين المللي بگيرد. اعلام خبر تغيير ترکيب سبد نفتي برنت، هرچند معامله گران حاضر در همايش پلاتس را نگران کرده و برخي آنها اعلام کرده اند که در حال حاضر ضرورتي براي تغيير ترکيب نفتي برنت وجود ندارد، اما مديران بازار بورس نفت لندن و موسسه پلاتس به معامله گران اطمينان دادند که اين تغييرات به دنبال بررسي هاي زياد رخ داده است. آنها همچنين اعلام کردند که براي حفظ جايگاه نفت برنت ممکن است در سال هاي آتي(2020 به بعد) انواع جديدي نفت که در خارج از حوزه درياي شمال توليد مي شود، به سبد نفتي برنت افزوده شود. مديران آيس نفت آذربايجان و شمال آفريقا را از ترکيب هاي مورد نظر براي افزوده شدن به سبد نفتي برنت عنوان کردند.

بازارگشايي توليدکنندگان آمريکايي
حدود 40 سال پيش يعني در دهه 70 ميلادي، بعد از تحريم نفتي اعراب که به قطع صادرات نفت به آمريکا و اروپا منجر شد و رشد شديد قيمت بنزين در آمريکا و اروپا را به دنبال داشت، دولت آمريکا براي جلوگيري از رخ دادن دوباره چنين اتفاقي و حمايت از مصرف کنندگان داخلي قانوني وضع کرد و بر اساس آن صادرات نفت اين کشور را منع کرد. اما از سال 2014 با افت قيمت نفت و زيان بسياري از شرکت هاي توليدکننده نفت در درون آمريکا، مجددا بحث آزادسازي صادرات نفت اين کشور قوت گرفت و در نهايت به رفع قانون منع صادرات در آخرين روزهاي سال 2015 منتهي شد. در ابتدا ميزان تاثير اين واقعه بر بازارهاي جهاني معلوم نبود و با توجه به قيمت بالاي حمل صادرات نفت اين کشور به دليل مسافت بالا، گمان مي شد که آمريکا تنها مي تواند به برخي کشورهاي اروپايي و آمريکاي جنوبي نفت صادر کند. با اين حال با گذشت زمان توليدکنندگان آمريکايي بازارهاي نفت خود را گسترش دادند.
آمريکا که به دليل توليد نفت شيل از سال 2005 به مرور با مازاد عرضه نفت سبک در بازارهاي داخلي خود مواجه است، طي دو سال اخير اقدام به افزايش صادرات اين نوع نفت به نقاط مختلف جهان کرده است به طوري که صادرات نفت اين کشور که در ژانويه 2014 حدود 250 هزار بشکه در روز بود در دسامبر 2016 بيش از 527 هزار بشکه رسيد. بر اساس داده هاي منتشر شده از سوي اداره اطلاعات انرژي آمريکا اين کشور در ماه هايي که تقاضاي فصلي نفت رشد مي کند نفت بيشتري به بازارهاي جهاني عرضه کرده، به طور مثال در سپتامبر 2016 عرضه نفت آمريکا به 692 هزار بشکه رسيده است. انتظار مي رود با کاهش عرضه نفت اوپک به دنبال توافق اخير بر سر کاهش توليد نفت، صادرات نفت آمريکا بيش از قبل افزايش يابد به طوري که برخي منابع پيش بيني کرده اند در سال جاري متوسط صادرات نفت آمريکا به 800 هزار بشکه در روز برسد که فاصله کمي با مقدار نفت عرضه شده با نام برنت دارد. به طور مثال آخرين اخبار منتشر شده نشان مي دهد که آمريکا به دنبال کاهش صادرات نفت سنگين کشورهاي عضو اوپک، در يک اقدام بي سابقه به چين يک محموله يک ميليون بشکه اي نفت سنگين با نام مارس(Mars) صادر کرده است که در ماه آوريل به اين کشور مي رسد. اين محموله به غير از محموله 600 هزار بشکه اي است که در ماه ژانويه از آمريکا به اين کشور صادر شد که ترکيبي از نفت خام آمريکا و کانادا بود. علاوه بر اين محموله ها، يک محموله يک ميليون بشکه اي ديگر که هنوز ميزان غلظت و سنگيني آن مشخص نيست از آمريکا راهي چين شده است. گفته مي شود نفت اين محموله ها به پالايشگاه هاي کوچک و مستقل چيني که به آنها «تيپات» گفته مي شود، مي رود. چين از اواخر سال گذشته ميلادي واردات نفت از آمريکا يعني يکي از معدود نقاط جهان را که رشد توليد نفت آن مثبت است آغاز کرده است. علاوه بر اين روي کار آمدن دونالد ترامپ که بارها اعلام کرده است سياست هايي اتخاذ خواهد کرد که به توليدکنندگان نفت کمک کند و توليد نفت اين کشور را افزايش دهد مي تواند روند بازارگشايي نفت خام آمريکا را افزايش دهد.
رشد سريع صادرات نفت آمريکا در کوتاه مدت در حالي است که گزارش هايي از چشم انداز بلندمدت وضعيت صادرات و توليد انرژي در آمريکا منتشر شده نشان مي دهد که رشد سريع صادرات نفت اين کشور در سال هاي آتي ادامه دارد. به طور مثال، آژانس بين المللي انرژي اخيرا در گزارشي پيش بيني کرد که صادرات نفت و مايعات سوختي آمريکا تا سال 2030 به بيش از 15 ميليون بشکه در روز خواهد رسيد، هر چند در اين گزارش تاکيد شده است که صادرات اين حجم نفت و فرآورده ها به معناي قطع واردات نفت آمريکا نيست. با اين حال افزايش بازارهاي نفت آمريکا مي تواند وجهه بين المللي بيشتري به آن داده و جايگاه نفت برنت به عنوان شاخص قيمت گذاري نفت خام در بازارهاي جهاني را به خطر اندازد.